## Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim Siman 328

###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:1:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:1:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:1:1)

**ס"א מי שיש כו' אסור כו' ואפי'.** דאפי' בדברים המותרים אסור לעשות לו כמ"ש במתני' ק"ט ב' ושם קי"א א' ובתוספת' הביאו הרי"ף והרא"ש מי שנטרפ' ידו כו' ושם אין לועסין כו' כמ"ש בס' ל"ו ושם קמ"ז א' במתני' וחמין ושמן על המכה וחזרת רטייה וברכות ל"ו א' וכ"ש ע"י א"י שהוא שבות ולא התירו אלא לחולה וז"ש והוא כו' כבריא. וז"ש שיש לו מיחוש בעלמא כמ"ש קי"א החושש כו' ואמרו בע"ז כ"ח א' חושש הוא דלא הא כאיב ליה טובא כו' וכמ"ש בס"ג:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:1:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:1:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:1:2)

**גזירה.** כ"מ שם נ"ג ב' ולא התירו באדם שם אלא מפני שנראה כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:3:1)

**ס"ג ושינים עצמן.** בעיא דלא אפשיטא וספק נפשות להקל כמ"ש ביומא פ"ג א':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:3:2)

**ודוקא.** כמ"ש מכה של חלל:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:3:3)

**אבל מיחושים.** כמש"ש חושש הוא דלא אע"ג דלפ"ז הוא ג"כ בכלל החלל:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:3:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:3:4)

**מיהו.** כמ"ש שם אבל כאיב ליה טובא כו' ונקטינן כהאי סברא כנ"ל וע' סי"ז או כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:4:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:4:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:4:1)

**ס"ד מכה של.** שם ורש"י ל"ג לה שם אבל הרי"ף וכל הפוסקים גורסין לה:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:4:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:4:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:4:2)

**ואפי' כו' אבל.** כמו חיה מג' עד ז' שא"צ אומד ועסי' ש"ל ס"ד:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:5:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:5:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:5:1)

**ס"ה מכה שאינה.** מדאמרינן שם כל מכה שמחללין כו' א"ד כל מכה שהיא של חלל כו' ושם כל מכה שצריכה אומד מחללין כו' ור"ל ע"י אומד דבזה היא חלוקה ממכה של חלל:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:5:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:5:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:5:2)

**נשאלין בבקי ובחולה כו'.** יומא פ"ג א' רופא אומר כו' חולה כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:5:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:5:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:5:3)

**או שיעשה.** כמ"ש בפ' אע"פ חזא ר"א לאמימר כו' ש"מ דכי חוור אפיה חיישינן לסכנתא ע"ש:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:6:1)

**ס"ו וכן מי שבלע.** ע"ז י"ב ב':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:6:2)

**וכן מי שנשכו.** יומא פ"ג א' ואף רבנן ל"פ אלא בהאי רפואה:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:6:3)

**או אחד.** שם ב' דתניא מי כו' וע' שבת קכ"א ב':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:6:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:6:4)

**אפי' ספק.** שם דחמשה נהרגין אפי' לא רצו ואפילו לר' יהודה לשיטת הרמב"ם שם שפ' כר"י פ' דנהרגין כו' וכמ"ש יומא פ"ג א' ע"ש:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:7:1)

**ס"ז על כל.** ר"ל אפי' אינה ע"ג יד ורגל וע' תו' שם ד"ה מכה שע"ג כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:7:2)

**שנעשית.** פדעתא:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:7:3)

**ברזל.** כמ"ש רש"י ותוס' מכת חרב ול"ד חרב במ"ש במרדכי שם והג"מ:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:7:4)

**ועל שחין.** ענבתא:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:5
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:5](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:7:5)

**ועל מי שיש.** שם וכפירש"י:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:6
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:7:6](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:7:6)

**או.** כפי' הרמב"ם ורי"ו:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:8:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:8:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:8:1)

**ס"ח מי.** ע' בכורות ל"ג ב' וההיא דשבת נ' ב' צ"ל דידוע שאינו רק מיחוש בעלמא:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:9:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:9:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:9:1)

**ס"ט או בעינו.** ע"ז שם עין שמרדה כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:9:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:9:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:9:2)

**ויש.** שם ובמקום דיצא גורס צירא והשמיט בש"ע קדחתא ורמב"ם וטור כתבו:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:10:1)

**ס"י כל חולי כו' אע"פ.** כנ"ל ממ"ש כל מכה כו' וא"ד כו' ושם כל שצריכה אומד כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:10:2)

**רופא כו'.** יומא פ"ג א':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:10:3)

**ויש מי.** יומא שם חולה אומר צריך ועהג"מ פ' מפנין:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:10:4)

**וי"א דוקא.** שם פ"ד ב' ואין אומרים יעשו ע"פ נשים וע"פ עו"ג וכפרש"י שם ובסתם מיירי וערא"ש שם:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:5
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:10:5](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:10:5)

**מי שרוצים.** שבת ד' א' וכתי' ראשון דתו' ד"ה וכי. שאני פ"ו דמצוה כו' אבל בלא"ה אף שיתחייב סקילה כמ"ש שם (ועמש"ל בסי' ש"ו סי"ד):


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:12:1)

**ס"יב כשמחללין.** כגי' הרי"ף והשמיט כותים שהן עכשיו כעו"ג:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:12:2)

**אלא כו'.** למעוטי אינך שלשה:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:12:3)

**וי"א דאם.** שבת קכ"ח ב' ושם קל"ג א' במתני' וע"ש תוס' ד"ה לועס כו'. רמב"ן:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:12:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:12:4)

**ואם.** ר"ל דזה יותר טוב מלעשות אפילו ע"י עו"ג כמ"ש בסי"ז ע"ש ומ"ש ביומא שם ואין עושים ע"י עו"ג היינו במקום שיש לחוש שיתעצל וז"ש אבל במקום כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:14:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:14:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:14:1)

**ס"יד היה חולה.** כמו בי"ט שמותר שחיטה אע"ג שהיא עשה ול"ת:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:16:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:16:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:16:1)

**ס"טז אמדוהו כו'.** כ"מ שם בההיא בעיא ושם פשיטא כו' דע"כ ל"ק ר' ישמעאל כו'. ובכה"ג דומיא דר' ישמעאל:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:16:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:16:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:16:2)

**ואם.** כמ"ש ביומא שם ואין עושין ע"י עו"ג וכמ"ש תוס' שם:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:1)

**ס"יז חולה שנפל.** כמש"ש צרכי חולה:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:2)

**או שיש כו'.** כמ"ש בע"ז שם הא כאיב ליה טובא כו' וקי"ל כי ולאפוקי מיחוש בעלמא כמ"ש בס"א:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:3)

**אומרים.** שבת קכ"ט א' י"ט כ"כ א':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:4)

**אבל אין.** כמש"ש אין מחללין עליה אבל עושין כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:5
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:5](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:5)

**אפי' יש.** ע"ז שם כ"ח ב' סבור מינה כו' אבל משחק ואתויי כו' פקעה עינא ומתה כו' מ"ט דשורייני דעינא כו' הלא"ה אסור:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:6
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:6](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:6)

**ולחלל כו'.** אבאר תחלה סברא השלישית שהיא עיקר שכ"פ רוב הפוסקים וש"ע. וי"א שאם. כמ"ש בכתובות ס' א' גונח יונק כו' מ"ט מפרק כו' אבל בלא שינוי לא כמ"ש בשבת ל' א' והדתני ר' אושעיא אם כו' ושם קל"ד אין טורפין כו' ובפ"ב דיו"ט כ"ב א' מאי דעתך כו' והא כו'. ואם יש כו'. ע"ז שם סבור מינה ה"מ היכא דשחיקי סמנים כו' ואע"ג דקס"ד שאין בו רק סכנת אבר וכוחל שבות כמ"ש בשבת צ"ד ב'. ושם קכ"ח א' מחזירין את כו': וס' השנית דאפי' ע"י שינוי אסור באין סכנת אבר. הוא הר"ן שכ' בפ' חבית על הא דגונח משום דא"א ע"י עו"ג דרפואת החלב הוא כשהוא רותח כמ"ש בב"ק פ' א' ומ"מ בא"א בע"א מודה להרמב"ן ואח"כ ג"כ ס' הרמב"ן ע"ש. וסברא ראשונה הוא הרמב"ם שכ' בפ"ב ואם היו צריכין לדברים שאין בהם מלאכה עושים אפילו ישראל לפיכך מעלין אזנים בשבת ומעלין אנקלי ומחזירין את השבר וכל כיוצא בזה מותר ולא חילק בין סכנת אבר או לא וכ' המ"מ ומיירי בחולי כולל כל הגוף אבל באבר אחד לא וזה שלא התירו לכחול עינא בפ"ב די"ט בעצמו וההיא דאין טורפין כו' נראה מדבריו שפ' כר"מ שטורפין. וס' הרביעית. הוא פי' כ"מ על הרמב"ם דכל שחשיב מעלין כו' אין בהם סמך למלאכה דאורייתא וההיא דאסור במלאכה שנסמך מן התורה כמו כוחל משום צובע ואין חילוק בין כולל כל הגוף או לא. נמצא דלרמב"ן ור"ן חילוק בין סכנת אבר או לא אלא שהוסיף הרמב"ן דע"י שינוי לעול' מותר ולהרמב"ם אין חילוק רק בחולי כולל או לא למ"מ או מלאכה נסמכת לפי' הכ"מ וע' ס' מ"ג שכל א' מאלו כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:7
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:7](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:7)

**מותר לומר כו' דסתם צרכי כו'.** קמ"א ב' בתינוק שיש לו כו' והתירו לו שבות ע"י שינוי כמש"ל וי"א שאם אין בו כו' וה"ה ע"י א"י דמותר לכ"ע וכמ"ש הר"ן דהא דהתירו ע"י שנוי משום דא"א בא"י ואף הרמב"ן מודה דע"י א"י יותר קל דשבות דלית בה מעשה הוא ומותר בכל חולה כנ"ל:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:8
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:17:8](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:17:8)

**וכל כו' אבל כשעושה.** י"ט כ"ב א':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:18:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:18:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:18:1)

**ס"יח הקיז.** אבל חולה לא כמש"ש סבור כו' ולא אדחיא במסקנא הא דסד"א בימות החמה לא והקיז שאני דסכנה הוא. רמב"ם ומ"מ ורש"י וכל הפוסקין חולקין עליו:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:19:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:19:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:19:1)

**ס"יט חולה.** כמ"ש שם כל צרכי חולה כו' ומ' אף לבשל:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:22:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:22:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:22:1)

**ס"כב אבל לא.** מהא דשלג נ"א ב' וכמ"ש בסי' שכ"ו ס"י בהג"ה:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:23:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:23:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:23:1)

**ס"כג וחדשים.** כפי' הרי"ף:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:23:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:23:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:23:2)

**וה"מ.** כפירש"י וכ' הרא"ש אפשר שגם רש"י מודה לפי' הרי"ף ע"ש:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:24:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:24:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:24:1)

**ס"כד נותנים כו' חוץ.** ירושלמי פ"ו הלכה ב'. ר"י בר בון בשם ר' יוסי מכה שנתרפאה נותנין עליה רטיה שאינה אלא כמשמרה ר' אבין בשם רבנן דתמן נותנין עלה ע"ג מכה בשבת שאינה אלא כמשמרה א"ר תנחום חוץ מעלי גפני' שהם לרפואה:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:24:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:24:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:24:2)

**ואין נותנין גמי כו'.** מתניתין סוף עירובין ק"ג ב' כהן שלקה כו' אבל צלצול מותר מרדכי פ"ק דשבת סי' ש"מ בשם הר"ש וכ"ה שם בגמ' ק"ד א' ולר"י אדאשמועינן כו' וערש"י שם ד"ה דגמי כו' ותוס' שם ד"ה לשמעינן כו' וע' בהג"א שם ד"ה והטעם כו' וכ"ה בסמ"ג ט"ו ב' תנן בפ' המוצא תפילין כו' שלא היה בנוסחתו בעירובין שם ולר' יוחנן כו' אלא בזבחים לבד וכ' שם וכ"מ בירושלמי דפט"ז דשבת דאמרי' שם ר' לקה באצבעו בשבת נתן עליה ספוג מבפנים וקשר עליה גמי יבש מבחוץ למדנו כו' וכן בתוספתא דכלים שהרופא נותנו כו' ואני רגיל לפרש דגמי יבש מפני שמרפא וגמי לח מפני שמוציא דם. וכל זה הדוחק דחקו כמש"ש דומיא דהנך בבי דפירקין קל"ד ב' שם דמשמע דמשום גזירה דסיפא דכאן וכאן אסור אבל דברי התוס' א"א לפרש כן דמה שנסתפקו אם צלצול אסור דהא בגי' והא קמ"ל דגמי מסי וכמ"ש הסמ"ג בעצמו ואפשר לומר לדבריהם די"ל דצלצול נמי מסי וה"ק דגמי נמי מסי אבל כל זה דוחק לכך כתב ונראה לר"י כו' דכ"ז דחקו מפני הקושיא דמא ס"ד דמקשה וכמש"ש ולתי' אתי שפיר:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:25:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:25:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:25:1)

**ס"כה רטיה כו'.** עמ"א בשם ש"ל והביאו ב"י דאם נטל בידים אסור להחזירה וכ' ב"י שא"י מנין לו אבל הוא מתניתין ערוכה מחזירין רטיה במקדש אבל כו' ולא חילק בין קרקע כו' ול"פ ר"י ות"ק משום דנטלה בידים וערש"י שם וכ"כ הר"ן בהדיא שם ע"ש ודלא כפי' הרז"ה והרע"ב ותמיה לי שנעלמו ממנו דברי הר"ן:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:25:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:25:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:25:2)

**וע"י כו' מותר וכו' ואסור.** עמ"א:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:25:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:25:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:25:3)

**כי אם.** צ"ע:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:31:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:31:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:31:1)

**ס"לא ופירש"י כו' ור"ת כו'.** ע' בנדה י"ג א' וע' תוס' שם וע' בפ"ז דבכורות מ"ה א' במתני' למטה מן הפרק כו' אלא שבגמרא קרי לה למעלה וע' רש"י שם ד"ה למעלה דברייתא כו' וע' נזיר ב' ב' ומ"מ הסוגיא שם כרש"י:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:32:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:32:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:32:1)

**ס"לב אבל בולע כו'.** לשון הרמב"ם שמן הרבה ומפרש מש"ש נותן לתוך אניגרון ל"ד אלא משום דאין דרך לבלוע שמן הרבה כ"א ע"י אניגרון ולמד זה מחומץ כנ"ל:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:33:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:33:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:33:1)

**ס"לג וי"א.** יבמות קי"ד א' וכפי' ר"ת שם וס' הראשונה ס"ל דהתם איירי ג"כ בחולה וסובר דפליגא אר' מרנוס והלכה כר' מרינוס כמו שפ' ר' יוסף וראיה מדקאמר הלכה מכלל דפליגי ר"י שם וכ"כ הרי"ף ועמ"א:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:34:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:34:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:34:1)

**ס"לד לא תיקל.** תוספתא סוף פ' עשירי:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:36:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:36:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:36:1)

**ס"לו ולא שפין בו.** לשון התוספתא בסם וע' ב"ח:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:37:1)

**ס"לז לקצת דברים.** כצ"ל. מ"א וכמש"ש ק"י א':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:37:2)

**ודוקא.** כו'. עמ"א:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:37:3)

**אבל אם כו'.** עיין תוס' י"ח א' ד"ה ומתרפאת כו' וי"ל כו' ועמש"ש מהתוספתא וע' סל"ח:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:37:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:37:4)

**וכן אם.** ואף דברים האסור לבריא מותר לו כגון מלאכה גמורה ע"י א"י וכ"ש דבר המותר לבריא. תה"א:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:38:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:38:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:38:1)

**סל"ח מותר לאכול.** נלמד מסל"ו ואם משום כו'. כיון דלאו לרפואה. שם:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:39:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:39:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:39:1)

**סל"ט ואם מצטער.** כמ"ש קכ"ט א' והא קעבר מר כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:39:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:39:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:39:2)

**ובשבת** גמ' שם:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:39:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:39:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:39:3)

**ואסור לדחוק.** קכ"ג אסובי ינוקא כו' ופ' כר"נ. מ"מ. ואפשר משום דהאידנא לאו אורחיה ואף ר"נ מודה כמש"ש ולפי' ניחא מ"ש התוס' שם וקשה דמייתי לה כו' ולפי' הרמב"ם ניחא דדמי לה:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:43:1)

**ס"מג ולהעלות אזנים.** ע"ז כ"ט א':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:43:2)

**בין כו'.** כא"ד שם שידוע דפוסק בכ"מ כא"ד ומפ' מ"ש אבל לא ביד לאו משום איסורא אלא כמש"ש משום דמזרף זריף ור"ל משום סכנה ואין ענין לשבת וגי' ביד במקום בסם:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:3
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:3](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:43:3)

**דהיינו תנוך.** רש"י שם בל"א ועיקר:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:4
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:43:4](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:43:4)

**שכ"א מאלו.** כמ"ש בסי"ז ועמש"ש:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:44:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:44:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:44:1)

**ס"מד ודוקא.** משמע דקאי אף ארעים שבים הגדול וכפירש"י שם ד"ה ברעים כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:46:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:46:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:46:1)

**ס"מו והוא.** שם ארשב"ג בד"א כו':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:47:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:47:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:47:1)

**ס"מז עצם שיצא.** צ"ע ועמ"א:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:48:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:48:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:48:1)

**ס"מח ואסור.** מתניתין בעירובין ק"ג ב':


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:48:2
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:48:2](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:48:2)

**וי"א.** ובב"י חוכך בזה לפי שמרפא וז"ש וי"א:


###### Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:49:1
[Beur HaGra on Shulchan Arukh, Orach Chayim 328:49:1](https://torahapp.org/share/book/Beur%20HaGra%20on%20Shulchan%20Arukh%2C%20Orach%20Chayim/r/328:49:1)

**ס"מט אסור.** ע' שבת פ"א א':