## Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah Chapter 30

###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:1:1)

(א) **שלא שבעתם מיינה של תורה.**דרש לשבעה על שתיה כמ"ש (בברכות מט:) וכן בישעיה כאן נאמר תחילה לכו שברו ואכלו ולכו שברו כו' יין וחלב וע"ז חוזר ואומר בלא לחם כו' בלא לשבעה:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:1:2)

(ב) **לוחציו אפילו גבאי צדקה**(ב"ב ח') ע"ש:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:1:3)

(ג) **חוץ משכר.**משמע שעל זה מותר ללחוץ. וע' ח"מ סי' ע"ב סי"ז שמותר לעכב ס' של פקדון ושאלה אף במקום שיש תקנה:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:4
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:4](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:1:4)

(ד) **שאינן נוטלין אלא שכר בטלה.**זה מפרש דרך איידי שכל עיקר שמותרין ליקח שכר אינו כ"א שכר בטלה וכמ"ש בירושלמי דנדרים:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:5
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:5](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:1:5)

(ה) **תני מר"ה כו'**(ביצה טז.)


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:6
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:6](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:1:6)

(ו) **ור"ח.**בביצה שם ליתא והטור באו"ח ס"ס תי"ט הביא זה בשם הפסיקתא:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:7
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:1:7](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:1:7)

(ז) **ומה שהתינוקות מוליכים לבית רבן.**והב"י שם פי' דהיינו שכר למודם (וכמו דתני בביצה שם והוצאות בניו לת"ת) והמג"א שם נראה גורס מה שמוליכין לבית רבן בר"ח ופירש מזה סמך המנהג שנותנין מעות ר"ח למלמדים:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:2:1)

(ז) **ז' כתות כו'.**ספרי דברים פסקא י'. ופסקא מ"ז ושוח"ט י"א ומזמר י"ט:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:2:2)

(ח) **מכחה של תורה שנאמר מימינו אש דת למו.**כ"ה בשו"ט שם:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:2:3)

(ט) **אלו סופרים כו'**לעמוד בימינו של הקב"ה מסיים בשו"ט שם שנאמר שויתי ה' לנגדי תמיד מימיני בל אמוט ואפשר ר"ל מפני שהם צריכין להשים נגד עיניהם ה' תמיד לעשות מלאכתן בלא רמיה וכדרב שמואל בר שילת פ"ק (דב"ב ח) [ור"ת שויתי ה' לנגדי תמיד רמוז שילת אביו של רב שמואל (ועיקר הענין מרמז נעימות בימינך נצח על מלמדי תינוקות שנו"ה נקראים לימודי ה' ובהן תלויין תשב"ר)]:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:4
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:4](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:2:4)

(י) **אם שמחה למה חגיגה**וע' בזית רענן מ"ש בזה ודחוק וכמדומה דגרסינן כאן נציחה במקום חגיגה. ודייק על לשון שובע שמחות כו' נצח יש ניצוח הוא במלחמה ואינו שעת שמחה ודרש ואזיל שהשמחה בלולב הוא סימן הנצחון כששב כבר מהמלחמה:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:5
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:2:5](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:2:5)

(יא) **אנו יודעין דישראל אינון נצחייא.**שנצחו ישראל בדין כו' שנא' וגם נצח ישראל כו' ואומר להם ולקחתם לכם ד"א ולקחתם לכם הה"ד פנה אל תפלת הערער א"ר אבין אין אנו יכולים כו' כצ"ל:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:3:1)

(יב) **פתר קריה בפועל.**שסתמו עני וכי"ב פי' הרמב"ם בפי' המשניות פט"ז דכלים גנוניות העני שהוא הפועל ע"ש:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:3:2)

(יג) **לכשיפליג כו'**וילקישנה כלומר מאחר תפלתו יותר משאר ב"א לאחר שיפליג ממלאכתו ודרש כי יעטוף כי יאחר כמפורש:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:3:3)

(יד) **ויעתר לו כו'**לחתירתא ב"ר פס"ג (ובסנהדרין קג.) ובירושלמי שם:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:4
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:3:4](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:3:4)

(טו) **שאין להם כו'.**לכן נקראים ערער ולכן כתב עליהם דור אחרון:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:4:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:4:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:4:1)

(טז) **שנאמר ויהי בהיותם בשדה.**ודרש שרצו לחלוק העולם:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:4:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:4:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:4:2)

(יז) **אר"א עצי היער וכל עצי היער**כצ"ל ור"ל שבד"ה כתיב במקרא עצי היער ובתהלים כתיב כל עצי היער:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:4:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:4:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:4:3)

(יח) **שעושין פירות כו'**שאינן עושין פירות. הן ד' מינין שבלולב ששנים מהן עושין פירות ושנים אין עושין כדאיתא (במנחות כח) ובכולם יחד ירונו ויהללו לד' בסוכות כדמפרש:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:5:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:5:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:5:1)

(יט) **הלל שיש בו לשעבר כו'.**ירושלמי פ"ב דברכות ורפ"ב דמגלה:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:6:1)

(כ) **תני ר"ח לכם לכל או"א כו'**כצ"ל וכ"ה בת"כ:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:6:2)

(כא) **לית ליה לההוא גברא כו'.**עיין ערוך ערך לאכסן נ"א בזה:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:6:3)

(כב) **הדין טפיטא.**הערוך גרס דיופטא ע"ש:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:4
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:6:4](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:6:4)

(כג) **צווח כו' גזול אני כו'.**כמ"ש החמס קם למטה רשע עב"ר ר"פ ל"א:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:7:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:7:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:7:1)

(כד) **משל למדינה שחייבת כו'.**קה"ר פ"ט פ"ד:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:7:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:7:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:7:2)

(כה) **כך בער"ה גדולי הדור מתענין.**הביאו הטור ריש ה' ר"ה וש"פ:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:7:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:7:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:7:3)

(כו) **ליתן אימתך על בריותיך ביהכ"פ.**כ"ה בילקוט תהלים (ע' בקה"ר שם דגרס הא דעמך הסליחה על הא דבתענית ערב ר"ה מתיר שליש):


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:8:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:8:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:8:1)

(כז) **ביום הראשון תני ר"ח ביום ולא כו' פרי עץ הדר עץ שטעם כו'**כצ"ל וכ"ה בת"כ:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:8:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:8:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:8:2)

(כח) **תרגם עקילס הדר אידור שהוא דר על כל מים.** כ"ה (בסוכה לה.):


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:8:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:8:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:8:3)

(כט) **ב' דליות.**עיין רמב"ן במלחמות ה' (בסוכה לד:):


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:10:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:10:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:10:1)

(ל) **רחוש.**עמ"כ ועיקר הפי' מרובה בגדולין כמו יער כמו חרש שהוא יער וע"ע ערך חש ג' שגורם רחישת קנים במקום חרישת קנים שהוזכר במדרש בכ"מ. ומ"ש המ"כ שהערוך כתב עיקר הגי' דחוס. אמת שכתב כן מפני שהיה לפניו הגי' דחוש בדל"ת (וע"ש שכתב בפרק קמא דסוכה וליתא לפנינו ונראה שצ"ל בפסקא קמא דסוכה ור"ל בפסיקתא וכי"ב בערוך בכ"מ) ונדחק לפרשו. אבל גי' שלפנינו רחוש בריש נכונה:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:12:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:12:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:12:1)

(לא) **אתרוג יש בו טעם בו יוקשרו כו'**(מנחות כח):


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:12:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:12:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:12:2)

(לב) **יוקשרו כלם אגודה אחת.**ל"ד כלם שאין האתרוג עמהם באגודה כדילפינן בת"כ (ובסוכה שם:) אלא בחיבור א' וכן בנמשל אין הת"ח הדומה לאתרוג ראוי להתקשר תמיד באגודה א' עמהן. ודיו שיתקרב אליהם:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:1
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:1](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:15:1)

(לג) **ג' המה פסח מצה ומרור.**בתנחומא ל"ג ליה. ולדבריו דרש ג' וד' היינו ועוד א' שעמו הן ד' שזהו ג' מינין שבלולב הנאגדין עם הד' האתרוג שאינו נאגד עמהם:


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:2
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:2](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:15:2)

(לד) **אלא לולב לבה של תמרה.**מכאן סמך למה שכתב ריא"ז בש"ג רפ"ג דסוכה שלולב הוא מענפים הפנימים שבתוך לבו של דקל ולא מן החיצונים שנקראים חריות (אף שמלשון הש"ס שם משמע שחריות נקראין הלולבין עצמן כשמתקשין):


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:3
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:3](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:15:3)

(לה) **שהוא הדס הרי הוא אומר כו'**עלי זית וגו' ועלי עץ עבות כצ"ל. ור"ל דא"כ משמע מזה לכאורה שעץ עבות אינו הדס (ועיין סוכה י"א. דמפרשים עלי הדס שוטה לסוכה):


###### Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:4
[Chiddushei HaRadal on Vayikra Rabbah 30:15:4](https://torahapp.org/share/book/Chiddushei%20HaRadal%20on%20Vayikra%20Rabbah/r/30:15:4)

(לו) **והן נראין קטנים כו'**וגדולים כו'. דרש ג"כ אידך קרא דארבעה הם קטני ארץ והמה חכמים מחוכמים על ד' מינין וכדמפרש וע' בתנחומא: