## Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis

###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:1:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:1:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:1:1)

(א) כי הוא בנין האב והאם, גם מי שיש לו בנים נקרא בנוי:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:2:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:2:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:2:1)

(ב) כי שרשו **בנה**:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:3:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:3:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:3:1)

(ג) פי' כל מלת "חי" בין שתהיה תואר כמו "כל נפש אשר הוא חי":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:4:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:4:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:4:1)

(ד) כמו "וארפכשד חי" הוא חסר ה"א, כי הוא מלשון "חיה" וכן בן מלשון "בנה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:5:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:5:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:5:1)

(ה) לשון שמיעה שאחריו בי"ת או למ"ד השימוש אינו מורה לבד על שמיעת הדברים באזנים אלא על ההקשבה וההסכמה לדברי האומר, ופי' הח' ז"ל שאמר לה כן, פי' שהסכים לה, וכתב הרמב"ן כי "גם עתה לא נתכוין שיבנה הוא מהגר ויהיה זרעו ממנה אבל כל כוונתו לעשות רנון שרה, אבל בכל זאת לא מהר אברם לדבר עד שלקחתה שרי ונתנה בחיקו, וע"כ יפרש הח' ז"ל שאמר לה **כן** שהבטיחה שישמע לדבריה, והיא מיהרה ונתנה שפחתה לאישה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:6:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:6:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:6:1)

(ו) כי משישבו בארץ כנען המתינה עוד עשר שנים, כי חשבה, כי שם יתן לאברם בן ממנה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:7:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:7:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:7:1)

(ז) ביבמות (דף סד א):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:8:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:8:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:8:1)

(ח) ושם ביבמות מבואר מועד הקבוע לאשה ששהתה עשר שנים ולא ילדה לבעלה חייב לישא אחרת:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:9:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:9:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:9:1)

(ט) חז"ל סמכו למקרא זה דין נושא אשה ושהה עשר שנים ולא ילדה חייב לישא אחרת, ולא שמטעם זה לקח אברם את הגר:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:10:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:10:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:10:1)

(י) ושם מבואר, ואעפ"י שאין ראיה לדבר, זכר לדבר "מקץ עשר שנים לשבת אברם בארץ כנען":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:11:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:11:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:11:1)

(יא) שרשו קלל:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:12:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:12:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:12:1)

(יב) פי' הנח הנעלם הנמשך מן הצירי שתחת התי"ו, כי התי"ו הוא אות המשרת:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:13:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:13:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:13:1)

(יג) ובין הקו"ף שהוא אות השרש משרש **קלל**:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:14:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:14:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:14:1)

(יד) במקום הדגש הראוי להיות לחסרון אות הכפל:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:15:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:15:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:15:1)

(טו) הוא פי' אחר, והח' ז"ל יפרש רק מלת "ותקל" לכן יאמר "והוא":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:16:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:16:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:16:1)

(טז) ודעת הרש"ד שגם מלת "ואקל שבפ' שאח"ז הוא מבנין נפעל לכן כתב "יתכן שהם מבנין נפעל, ויהיה הנח במקום הדגש הראוי להיות לחסרון נו"ן נפעל", וסיים הרש"ד שם "ודלא כהראב"ע":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:17:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:17:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:17:1)

(יז) כי משפטה **וַיִמְצָאֶהָ**:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:18:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:18:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:18:1)

(יח) בתוספות ה"א "איה האנשים" (למטה יט ה):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:19:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:19:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:19:1)

(יט) פי' שמלת מזה ל"ז ומוסב על המקום:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:20:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:20:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:20:1)

(כ) כלומר המקום שבאת ממנו אֵי הוא? ובכ"י "מאיזה מקום" והוא הנכון, שמלת מקום ל"ז ברוב, כי יש מקום ל"נ


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:21:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:21:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:21:1)

(כא) בפַתַח הרי"ש:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:22:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:22:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:22:1)

(כב) בעבור החי"ת:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:23:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:23:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:23:1)

(כג) כי בכולן נפתח האות שלפני האות הגרון:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:24:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:24:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:24:1)

(כד) ובא הרי"ש בפתח בס"פ שלא כמנהג (רש"ד):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:25:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:25:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:25:1)

(כה) ר"ל טעמו כי אין בלשוננו זרים שלא ימצא להם טעם למה באו כן:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:26:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:26:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:26:1)

(כו) פעמים רבות מלות הנה מורה על עתיד קרוב כמו "הנך הרה דאשת מנוח" (שופ' יג ה) ולפעמים נאמרת על מה שהוא עכשיו, כמו "הנה נא את עקרה" (שם ג) וכאן יש בה שתי ההוראות יחדיו, הנך הרה עכשיו, והנך יולדת בן בקרוב, ויאמר הנך לנקבה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:27:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:27:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:27:1)

(כז) ר"ל כמ"ש עִמָך מן עם, כן נאמר הִנָך מן הֵן:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:28:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:28:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:28:1)

(כח) ר"ל שאינו נרגש האל"ף במבטא כי היה ראוי לבוא בצירי תחת האל"ף:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:29:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:29:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:29:1)

(כט) וננקד העי"ן בציר"י והאל"ף נח ולא נרגש במבטא:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:30:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:30:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:30:1)

(ל) כי הפרא בטבעו בלי עול ובלי פחד ודאגה, וזהו החפשית בלי מורא אדון, גם כתוב "פרא למוד מדבר" (ירמי' ב כד) פראים במדבר, כי הולך במדבר בלי פחד, ודומה לזה יהיה הבן שתוליד, אדם חפשי בלי עול בין בני אדם, ובלי פחד כפרא הזה בין הבהמות:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:31:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:31:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:31:1)

(לא) פי' מי שהוא זר כנגד משפחתו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:32:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:32:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:32:1)

(לב) וקרוב לזה פי' רע"ס, פרא הוא חמור הבר, אמר שיהיה חמור במזגו מצד האם המצרית, כאמרו על המצרים "בשר חמורים בשרם" ושיהיה חמור הבר בהיותו שוכן במדבר כאמרו "ויגדל וישב" במדבר" (למטה כא כ), ושיהיה אדם מצד אביו כאמרם ז"ל שעשה ישמעאל תשובה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:33:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:33:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:33:1)

(לג) ופי' שם הח' ז"ל "כל אחד מהם עמד בזבולו" וכן הפי' פרא אדם, פרא ואדם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:34:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:34:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:34:1)

(לד) פי' בראשונה ינצח את כל הגוים, ואו"ת "והוא יְהֵא מָרוד בֶאֱנָשָא":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:35:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:35:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:35:1)

(לה) כי באחרונה ינוצח:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:36:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:36:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:36:1)

(לו) (בדניאל ז ז) "וארו חיוה ריביעה דחילה ואימתני ותקיפא" ופי' רס"ג "ולמה היא כפולה באומרו דחילא ואימתני ותקיפא לומר על מלכות ישמעאל שהיא כלולה עמה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:37:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:37:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:37:1)

(לז) כי מלת "אחיו" כמו "כי אנשים אחים אנחנו" (למעלה יג ח) שהן קרוביו בני משפחתו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:38:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:38:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:38:1)

(לח) שהם בני קטורה ישכון, שיגדל זרעו מהם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:39:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:39:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:39:1)

(לט) כי כן כתוב (למטה כה, א ב):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:40:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:40:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:40:1)

(מ) כי כן הוא בכתוב "ויעברו אנשים מדינים" (למטה לז כח) וסוף הפ', "וימכרו את יוסף לישמעאל", וכן "ארחות ישמעאלים באה מגלעד" (שם פ' כה):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:41:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:41:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:41:1)

(מא) כי בתחלה כתוב "כי הושעתנו מיד מדין" (שופ' ח כב) ואח"כ כתיב "כי ישמעאלים הם" (שם פ כד):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:42:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:42:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:42:1)

(מב) פי' כי מלת ראי, הרי"ש בשוא וקמץ, והוא שם דבר, וטעמו אל מראה לאחרים כמו הנביאים, ומי שרוצה הי"ת להגלות אליו, הוא מראה שכינתו אליו, וז"ל רנה"ו בפי' על התורה "אֵל המראות, שבכחו להראות מראות אלהים לבני אדם, כי היה הפעם הראשון שראתה כן, והראב"ע ז"ל אמר אל ראי, על משקל ראה עני כטעם אל מראה, ואחשוב שכיון לדעתינו":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:43:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:43:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:43:1)

(מג) ר"ל הה"א של הגם איננה לתימה ופי' הכתוב כי אמרה הגם הלום ראיתי, אכן גם עתה ראיתי מלאך השם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:44:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:44:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:44:1)

(מד) פי' פה במקומי (ועיין למטה כא כ הערה כט):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:45:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:45:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:45:1)

(מה) וע"ז כתב רנה"ו "וצריך גם הוא להוסיף "שראתה לפנים מלאך השם, ותמהה שתראנו גם פה במדבר, ואם חשב לתקן מלת ראי ששב אל השם חסר בכתוב אחרי ראה רואי בעניי", כי אחרי רואי לבד אין בו מובן כלל:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:46:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 16:46:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/16:46:1)

(מו) וכן פי' שם הרלב"ג, כה לחי הרצון בו, שכן יהיה לו מהטוב במועד הזה בשנה האחרת, וקרא חי העתה העומד (ועיין למטה יח י הערה טז):