## Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis

###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:1:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:1:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:1:1)

(א) פי' שהגוי שיצא ממנו הוא אדום וכמו שנזכר (למטה פ' ט) "אבי אדום":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:2:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:2:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:2:1)

(ב) למעלה (כו לד) קורא אותה "בשמת", וכאן "עדה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:3:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:3:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:3:1)

(ג) אַבִיָה מלך יהודה נזכר בדה"ב יג ב) "שלש שנים מלך בירושלים ושם אמו מיכיהו בת אוריאל מן גבעה" (ושם יא כ) קורא לה שם אחר "מעכה בת אבישלום" (וכן במ"א טו ב) "מעכה בת אבישלום" ושני שמות הי' לה ומיכיהו ומעכה קרובים בלשון:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:4:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:4:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:4:1)

(ד) במלכים (א טו ב) נקרא אבים, ובדה"ב (יג ב) נקרא אַבִיָה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:5:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:5:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:5:1)

(ה) פי' כי שני שמות הי' לה ולאַבִיָה בנה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:6:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:6:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:6:1)

(ו) (למטה פ' יו"ד):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:7:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:7:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:7:1)

(ז) כי הבנים מפורשים בפסוקים הראשונים, וכתב הבאר יצחק זה הלשון בטעות נכתב, וצ"ל על פ' ואלה תולדות עשו, וכן פי' רש"י, ופירושו אע"ג דכתיב אליפז ורעואל כוונתו להשלים על בני בניו, ויהיו בני אליפז, שבניו כבר הוזכרו שמותם לעיל:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:8:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:8:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:8:1)

(ח) (למטה פ' כ) "ואלה בני שעיר החורי יושבי הארץ לוטן ושובל וצבעון וענה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:9:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:9:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:9:1)

(ט) (למטה פ' כד) "ואלה בני צבעון ואיה וענה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:10:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:10:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:10:1)

(י) צבעון ובנו ענה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:11:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:11:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:11:1)

(יא) צבעון ואחיו ענה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:12:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:12:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:12:1)

(יב) וכן אז"ל (ב"ב קטו ב, תנחומא ראש וישב), כי בא צבעון על אמו והוליד ענה, ואח"כ בא צבעון על כלתו אשת ענה והוליד אהליבמה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:13:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:13:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:13:1)

(יג) ואהליבמה הנולדת לא נדע בת מי היא אם בת צבעון אם בת ענה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:14:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:14:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:14:1)

(יד) ענה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:15:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:15:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:15:1)

(טו) באמרו בת ענה בת צבעון שהוא בן צבעון הנזכרים בפ' כד "אלה בני צבעון ואיה וענה", ובפ' כה "ואהליבמה בת ענה" והנה היתה אהליבמה בת ענה בן צבעון ונקראת בת צבעון כי בני בנים נקראים בנים:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:16:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:16:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:16:1)

(טז) אחי צבעון בפסוק כ:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:17:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:17:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:17:1)

(יז) ובין ענה בן צבעון בפ' כד:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:18:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:18:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:18:1)

(יח) (בפ' טז) "אלוף קרח אלוף געתם אלוף עמלק וגו' אלה בני עדה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:19:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:19:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:19:1)

(יט) (בפ' יח) "אלוף יעוש אלוף יעלם אלוף קרח, אלה אלופי אהליבמה בת ענה אשת עשו":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:20:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:20:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:20:1)

(כ) שקרח הוא בן אהליבמה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:21:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:21:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:21:1)

(כא) גם הנזכר בפ' ט"ז הוא אחד, כי לא היה לעדה בן ששמו קרח:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:22:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:22:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:22:1)

(כב) (בפ' טז) הזכיר את קרח בבני אליפז שהי' אלופים:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:23:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:23:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:23:1)

(כג) בעבור שהיה שוכן בתוכם ע"כ נמנה עמהם, ואם כי יש לטוען לטעון מדוע מנה אותו הכתוב באלופי אהליבמה (פ' יח) אחרי שנזכר (פ' טז):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:24:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:24:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:24:1)

(כד) שאהליבמה אמו מתה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:25:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:25:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:25:1)

(כה) ע"כ הוא נזכר בבני עדה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:26:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:26:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:26:1)

(כו) (בש"ב כא ח) "ואת חמשת בני מיכל בת שאול" והם הי' בני מירב, אלא שמיכל גדלה אותם ונקראו על שמה, כי המגדל יתום ויתומה בתוך ביתו כאילו ילדו ונקרא על שמו (סנהד' יט ב):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:27:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:27:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:27:1)

(כז) צ"ל "שהוא בן שפחת בנה", כי כן כתוב, ותמנע היתה פילגש לאליפז בן עשו, ותלד לאליפז את עמלק, אלה בני עדה אשת עשו, והיה עמלק בן שפחת בנה וכן גרס החזקוני וכן הוא בא"י, ועיין טור על התורה שמביא ג"כ בשם הח' ז"ל וז"ל "ור' אברהם פי' בעבור שהיה בן שפחתה קורא אותו בניה", ונראה שגם לפני הטור היה הגי' "בן שפחת בעלה" ויכול להיות שהיתה שפחתה מקודם ואח"כ לקחה אליפז לפלגש:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:28:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:28:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:28:1)

(כח) נשיא משפחה גדולה, והתיחד לנשיאי בני עשו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:29:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:29:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:29:1)

(כט) כי שם פי' שור מן אֶלֶף בהוראת שור פר מלומד לעבודה, וכן "אלופינו מסובלים" (תה' קמד, יד) פי' שוורים מסובלים בבשר, כלומר שהם שמנים ובעלי בשר:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:30:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:30:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:30:1)

(ל) וכן הוא דעת דונש ור"י בן קריש, וכן כתב הרד"ק בשרש "אלף" ויחסור מאלוף כ"ף הדמיון, וטעמו ככבש כאלוף, ופי' ככבש (שור יובל לטבוח, ויו"ת שם כְאִימָר בְחִיר, פי' אלוף תואר לכבש שהיה נבחר כמו "אלוף תימן":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:31:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:31:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:31:1)

(לא) לא ידענו מאיזה אומה בא כי לא נכתבו שמות אבותיו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:32:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:32:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:32:1)

(לב) הכוונה על מצות "לא תתעב אדומי כי אחיך הוא" (דבר' כג ח) ועליה יאמר הח' ז"ל שאינה בבני שעיר, ולא הוזהרו ישראל מלתעבם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:33:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:33:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:33:1)

(לג) ועיין מורה בפ' נ' מהחלק השלישי:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:34:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:34:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:34:1)

(לד) והוא שם המעלה ובכ"י רש"ד הגי' "וטעמו גדולים" וכן הוא הגי' בטור על התורה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:35:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:35:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:35:1)

(לה) וכן פי' ר' יונה ן' גנאח בגדים לבנים:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:36:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:36:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:36:1)

(לו) על לבן יתרגם "חור":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:37:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:37:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:37:1)

(לז) עין יבוא על הגוון והמראה, ועיניו כעין הבדלח (במד' יא יז) "וכסה את עין הארץ" (שמות יוד, ה) ואמר הח' ז"ל, שאין בעינים, פי' שאין בגוונים כמוהו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:38:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:38:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:38:1)

(לח) פי' כאור הזורח:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:39:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:39:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:39:1)

(לט) וטעמו נעדרי אור השכל:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:40:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:40:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:40:1)

(מ) וכן פי' הרד"ק, וי"ו ואיה נוספת, והיא הוי"ו שנמצאת במקרא לתחלת הדברים, כמו "וישא אברהם את עיניו" (למעלה כב ד), ועיין (למעלה א ב) ומה שביארתי שם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:41:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:41:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:41:1)

(מא) (בדה"א א מ) כתוב "איה וענה" בלא וי"ו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:42:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:42:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:42:1)

(מב) כן ת"א "יַת גִיבָרַיָא" ועיין קרני אור:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:43:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:43:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:43:1)

(מג) צ"ל "תתימרו" בישעי' סא ו, כי לא נמצא "יתימרו" והיו"ד תחת אל"ף, וכן אשר "יומרוך למזימה" (תה' קל"ט כ) בא היו"ד במקום אל"ף:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:44:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:44:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:44:1)

(מד) וכן פירש"י ז"ל מדרז"ל (פסחים נד א) כי הרביע חמור על סוס נקבה וילדה פרד, והוא היה ממזר והביא פסולין לעולם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:45:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:45:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:45:1)

(מה) והוא מצא כי יוליד מין שלא במינו, ואין כן בשאר מיני הכלאים כדעת מקצת רבותינו בתלמוד (פסחים שם) וכן תרגם יוב"ע:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:46:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:46:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:46:1)

(מו) וכן פי' הרמב"ן ז"ל:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:47:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:47:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:47:1)

(מז) פי' מין עשבים:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:48:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:48:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:48:1)

(מח) ויהי' פי' אשר מצא בחרישתו או בזריעתו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:49:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:49:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:49:1)

(מט) והכתוב יאמר ברעותו את החמורים, ולא בחרישתו ולא בזריעתו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:50:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:50:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:50:1)

(נ) בראש הפסוק הזה "ואלה בני ענה דישן" כי הנזכר בראש הפסוק הזה, הוא הנזכר בפ' כ' "אלה בני שעיר החרי יושבי הארץ לוטן ושובל וצבעון וענה" ושם הוא בן שעיר החרי, וצבעון וענה הי' שני אחים:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:51:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:51:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:51:1)

(נא) כי אלו היה ענה הנזכר כאן בסוף הפסוק "ואהליבמה בת ענה" בתו של ענה הנזכר בראש הפ' הזה "ואלה בני ענה דישון" היה יספיק לו לומר "ואלה בני ענה דישון ואהליבמה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:52:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:52:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:52:1)

(נב) בת ענה עוד הפעם, הלא יאמר "ואלה בני ענה":


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:53:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:53:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:53:1)

(נג) בפ' כ"ד, והוא בן צבעון, ואהליבמה היתה בת ענה נכדת צבעון ולא אחי צבעון, ודעת הרמב"ן ז"ל אינו כן עיי"ש:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:54:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:54:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:54:1)

(נד) זכר מלכי אדום לפני מלך מלך בבני ישראל, ומלכו באדום שמונה מלכים ואחד עשר אלופים, והמלכים לא הי' מלך בן מלך, אלא שהי' מולכים עליהם מלכים ממקומות אחרים, לפי התגברות אנשי המקומות ההם, ומלכות ישראל מלך בן מלך, ובכל מה שקדמה מלכותם לא עמדו לפני ישראל, כי שאול נלחם בהם הראשון ולא יכלו לו, ודוד המלך הכניעם עד שהי' לו לעבדים ולכל המלכים אשר הי' אחריו עד יהורם בן יהושפט (רד"ק):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:55:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:55:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:55:1)

(נה) ויפרשו הכתוב כפשוטו על שאול המלך הראשון, ומרע"ה ידע בנבואה שעתידין ישראל להמליך עליהם מלך, כמו שנרמז (בדברים יז יד):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:56:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:56:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:56:1)

(נו) והח' ז"ל הזכירו בהקדמתו לפי' על התורה בדרך הא' "כרב יצחק שחיבר שני ספרים מבראשית עד ויכלו, ועוד לא כלו מרוב דברים", אך מי הוא היצחקי? י"א שהוא ר' יצחק ישוש הספרדי והוא אשר יקראהו הח' ז"ל היצחקי המבהיל (למטה פ' לב) וכן בפי' על איוב (מב טז) "יצחק המהביל" וכן בפי' (שמות יט יב),"המשוגע" ובתחלת פי' על דניאל אמר הח' ז"ל כי הוא פירש ספרים בדקדוק, ועיין ביאורי להקדמת הח' ז"ל לפי' על התורה בדרך הא' הערה 8 מה שהעירותי ע"ז ותוצאות החקירה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:57:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:57:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:57:1)

(נז) שהוסיפו זאת הפרשה בסוף ימי יהושפט ר"ל כאשר מת יהושפט ומלך בנו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:58:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:58:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:58:1)

(נח) כפי מה שעלה על דעתו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:59:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:59:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:59:1)

(נט) עיין בפי' הח' ז"ל (הושע א א) ובספרו (השם שער ב):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:60:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:60:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:60:1)

(ס) פי' הדר הנזכר (למטה בפ' לט ברי"ש, ובדה"א א נא) מזכירו בשם "הדד" בדלי"ת, ויאמר שהוא הדד האדומי הנזכר (במ"א יא יד) שהיה שטן לשלמה ולפי"ז צריך לפרש שהיתה מלכותו קודם שאול וסרה מלכותו כל ימי שאול ואיש בושת ודוד ושלמה עד זקנתו של שלמה שהקימו השי"ת לשטן לו, וא"כ חיה שנים רבות, ולא כן הוא, כי הדר זה היה מלך בימי משה, ואחר ה' שנים שעברו ישראל את הירדן נלחם עמו אביאנוס מלך בני כתים ויהרגהו כמסופר בס' הישר:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:61:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:61:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:61:1)

(סא) היא תחפניס אשת פרעה מלך מצרים (מ"א יא יט) ואחות תחפניס היתה מהיטבאל, ואותה נתן פרעה להדד לאשה, כן דעת היצחקי, ולא כן הוא כי מהיטבאל אשת הדר היתה בימי משה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:62:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:62:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:62:1)

(סב) שאז הוסיפו זאת הפרשה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:63:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:63:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:63:1)

(סג) כי לפי דעתו הוסיפו פרשה שלימה על התורה, א"כ היה ס"ת חסר פרשה שלימה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:64:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:64:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:64:1)

(סד) ותמיהתו שמיום שמת עשו עד מלוכת משה היה קצ"ג שנים (עיין קרני אור) ואיך יתכן שבזמן קצר כזה מלכו שמונה מלכים, וכן כתב שד"ל "ויש שואלים והלא מיעקב ועשו עד משה לא הי' אלא ד' דורות, ואיך מלכו בתוך כך שמונה מלכים אחרי מות עשו, ומי יודע כמה זמן אחרי מותו התחילו המלכים, עיי"ש מה שיתרץ:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:65:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:65:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:65:1)

(סה) מלכי ישראל שמלכו בשומרון מירבעם ואילך הי' ט"ז, ואם כי המספר היו י"ט, אך בעבור כי זמרי לא מלך רק ג' ימים, גם שלם, לא מלך רק ירח ימים, וגם זכריה לא מלך רק חצי שנה, ע"כ לא חשבם, וחשב ט"ז, כי הם כפלים ממלכי אדום, ובקרני אור אפרש חשבון המלכים, וכמה שנים מלך כל אחד:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:66:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:66:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:66:1)

(סו) ר"ל לפי הח' הי' שנותיהם של שמונה מלכי אדום קרובים לשני מלכי ישראל שהם כפלים במספר:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:67:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:67:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:67:1)

(סז) כי משאול ודוד עד צדקיהו מלכו כ"א מלכים וכולם הי' במשך ת"ק שנים:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:68:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:68:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:68:1)

(סח) וכן פי' הרשב"ם והרלב"ג, וכן כתב הרמב"ן "ואפשר שכולם מתו כבר בימי משה" וכן כתב הרדי"א וכל אלו הי' לפני התורה קודם מרע"ה, וכן פי' הרש"ד והביא ראיותיו מן ספר הישר, וא"כ לא נכתבה הפרשה הזאת בימי מלכי ישראל ויהודה כמו שחשבו קצת בעקבות היצחקי:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:69:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:69:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:69:1)

(סט) כי שם מלך נגזר מן מוליך, ומשה היה מוליך ומנהל את ישראל:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:70:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:70:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:70:1)

(ע) כי בלעם נקרא קוסם ולא מלך ושם עירו פתור ולא דנהבה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:71:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:71:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:71:1)

(עא) כן הוא בגמ' (סנהד' קה א) תנא הוא בעור הוא כושן רשעתים הוא לבן הארמי, ודעתם שבלעם היה בן לבן ארמי, מפני שכתוב מן ארם ינחני בלק (במד' כג ז) ע"כ שפטו אשר זה הוא בלע המולך באדום:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:72:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:72:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:72:1)

(עב) ויתרץ דברי רז"ל, ונראה מזה שאינו חולק עליהם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:73:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:73:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:73:1)

(עג) כמ"ש "מן ארם ינחני בלק" (במד' כג ז):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:74:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:74:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:74:1)

(עד) כמ"ש וימלוך באדום בלע בן בעור ולא יתכן זאת עפ"י הפשט, וכן כתב הח' ז"ל (במד' כב ה) "ובדרש שבלעם הוא בלע כי זה ארמי ואם בעבור בעור אביו, הנה בן אחשורוש קודם אחשורוש, (ולבאר דבריו, כי מצינו דריוש בן אחשורוש מזרע מדי (דניאל ט א) ולא נודע אם הוא בן מלך או לא, ובימי אסתר שהיתה אחר דניאל מלך אחשורוש, והנה לא ימלוך הבן קודם האב, רק נאמר שהם שנים אנשים ששמם שוה, וכן זה):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:75:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:75:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:75:1)

(עה) שהזכיר שם אביה ושם אבי אביה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:76:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:76:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:76:1)

(עו) ויהיה מטרד שם אביה ומי זהב שם אמה או להיפוך:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:77:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:77:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:77:1)

(עז) כך היה שמו "מי זהב" וכן פי' הרד"ק בשרש "מי" שהיה כך שמו:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:78:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:78:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:78:1)

(עח) וכן ת"א "בת מצרף דהבא" ועיין קרני אור:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:79:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:79:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:79:1)

(עט) עפ"י חכמת אליכימיאה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:80:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:80:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:80:1)

(פ) והיא אגדה אשר בהבל יסודה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:81:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:81:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:81:1)

(פא) פי' למה חזר לפרש שמם עוד הפעם:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:82:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:82:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:82:1)

(פב) פי' בימי משה, ועיין רמב"ן מה שכתב בזה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:83:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:83:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:83:1)

(פג) כי הם הי' מפורסמים בעת נתינת התורה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:84:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:84:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:84:1)

(פד) ע"כ כתיב ואלה בוי"ו נוסף על שמות הראשונים, ופי' שהם מבני הראשונים:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:85:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:85:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:85:1)

(פה) בימי משה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:86:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:86:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:86:1)

(פו) תמנע במקום הזה הוא שם איש, ולמעלה (פסוק יב) שם אשה, והסימן תמנַע בפתח היא אשה, בקמץ הוא איש, חוץ מאחד ואחות לוטן תמנָע (למעלה פ' כב) שהוא בקמץ מפני ההפסק:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:87:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:87:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:87:1)

(פז) במקום הזה שם איש, ואעפ"י ששמו בה"א כדרך שמות הנקבות ברוב, ולמעלה (פסוק ב) שם אשה:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:88:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:88:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:88:1)

(פח) אלוף הכתוב אצל אלופי תמנע, "אלוף עלוה אלוף יתת", וכמו כן אצל אלופי אהליבמה "אלוף אלה אלוף פינן", ויהיה תמנע גם אהליבמה במקום הזה ג"כ שמות נקבות:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:89:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:89:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:89:1)

(פט) ויהיה הפי' אלוף תמנע שהיתה פלגש עשו, אלה אלופיהם עלוה ויתת, וכן אלוף אהליבמה שהיתה אשת עשו אלה אלופיהם אלה ופינן:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:90:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:90:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:90:1)

(צ) שהי' מתמנע פלגש אליפז:


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:91:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:91:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:91:1)

(צא) כפי שיחשוב הכתוב (פסוק מא מב מג):


###### Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:92:1
[Mechokekei Yehudah; Yahel Ohr, Genesis 36:92:1](https://torahapp.org/share/book/Mechokekei%20Yehudah%3B%20Yahel%20Ohr/s/Genesis/r/36:92:1)

(צב) ונקראו המקומות על שם האלופים, כמו שמצאנו (למעלה פ' לד) מארץ התימני ע"ש אלוף תימן, וכיוצא בזה בישראל אומרים ארץ יהודה, ארץ אפרים, הארצות על שם השבטים: