Üçüncü İnceleme: Doğru İnançlar Hakkında

Bunlar, yüce Tanrı’nın Tora’sına inanan bizlerin inandığı inançlardır. Bunlardan birini reddeden kişi sapkın diye adlandırılır.

Bunları araştırdığımızda, İkinci İnceleme’de kapsanan altı temel ilke dışında, iki kısma ayrıldıklarını gördük. Birinci kısım, belirli mitsvalara bağlı olmayan inançlardır. İkinci kısım ise belirli mitsvalara bağlı inançlardır.

Birinci kısımda sekiz inanç bulduk: Birincisi, evrenin sonradan yaratılmışlığıdır. İkincisi, ruhun kalıcılığıdır. Üçüncüsü, ödül ve cezadır. Dördüncüsü, ölülerin dirilişidir. Beşincisi, Tora’nın sonsuzluğudur. Altıncısı, Moşe Rabbenu’nun, huzur içinde olsun, peygamberliği ile diğer peygamberlerin peygamberliği arasındaki farktır. Yedincisi, Kohen Gadol’un Urim ve Tummim aracılığıyla cevap almasıdır. Sekizincisi, Maşiah’ın gelişidir.

Bu nedenle bu kısmı sekiz genel bölüme ayırdık. Bunları Tora’nın temel ilkeleri arasına koymayı uygun görmedik. Çünkü bunlara inanmak zorunlu olsa ve bunları reddetmek büyük bir suç olup reddeden sapkınlar arasında sayılmayı gerektirse de, Tora’nın varlığı bunlar olmadan düşünülebilir. Bu yüzden onları Tora’nın temeli ve kökleri saymadık.

More Nevukhim’in yazarı Rambam’ın, Helek bölümü açıklamasında dinin temelleri olarak koyduğu on üç ilkeyi düzenlemesi hayret vericidir. Eğer “ilkeler”den kastı, reddetmeyi sapkınlık olan doğru inançlarsa, bunların sayısı on beşten fazladır. Eğer “ilkeler”den kastı, dinin onsuz düşünülemeyeceği köşe taşları ve temelleriyse, yüce Tanrı’nın varlığını da sayarsak bunlar yediden fazla değildir; Tora’nın gökten gelen tanrısal bir Tora oluşunu da temel ilkeler arasında sayarsak sekiz olur.

Buna karşı şu yönden bir şüphe doğabilir: Öncekilerden bazılarının kabul ettiği ve yaygın biçimde bilindiği üzere, evrenin sonradan yaratılmışlığı inancı Tora’nın etrafında döndüğü eksendir. Çünkü bu inanç HaŞem’in gücünü gerektirir ve bütün varlıkların O’nun karşısında çömlekçinin elindeki madde gibi olduğunu gösterir. Bu olmadan, genel olarak Tora’nın kendi varlığı ve özellikle Tora’da gelen işaretler ve kanıtlar düşünülemez; çünkü bunlar Tora’nın temelleri ve sütunudur. Evrenin başlangıçsızlığına inananlara göre ise varlık zorunluluk yoluyla O’ndan çıktığı için Tora’nın varlığı hiçbir yönden düşünülemez. Durum böyleyse, bu inancı İkinci İnceleme’deki diğer temel ilkelerle birlikte büyük bir sütun ve köşe taşı olarak saymak gerekirdi.

Bu şüphenin çözümü zor değildir. Çünkü HaŞem’in gücünün zorunluluğu, evrenin başlangıçsızlığına inananlara göre bile açıklanacaktır. Öncekilerin gözlerinden gizli kalan şey budur. Bunun nasıl açıklanacağı, HaŞem’in yardımıyla ileride gelecektir.

Fakat evrenin sonradan yaratılmışlığına inanmanın zorunluluğu Tora ve gelenek bakımından açık olduğuna göre, yöntemimiz gereğince bunun nasıl inanılması gerektiğini ve onu hangi bilgi tarzıyla bildiğimizi araştırmamız gerekir. Bu yüzden onu bu incelemenin birinci genel bölümüne koyduk.